Mã vạch 2D trở thành trung tâm tuân thủ và tương tác trên bao bì

Đăng vào 1st Nov 2026 @ 6:58 AM

Sáng kiến Sunrise 2027 của GS1 US đặt mục tiêu các nhà bán lẻ quét được mã vạch 2D tại quầy thanh toán vào cuối năm 2027, vì vậy nhiều bao bì sẽ cần một mã mới. Cùng lúc, các luật công bố thông tin theo từng bang đang đẩy thông tin sản phẩm ra phía sau mã QR trên những bao bì vốn đã chật chội. Theo ông Clay Ryan, phụ trách phát triển kinh doanh toàn cầu của Amazon Transparency, nhiều bao bì hiện có thể mang từ ba đến năm mã: mã UPC để quét bán lẻ, mã QR cho tiếp thị, mã xác thực và mã lô hoặc mẻ sản xuất.

Tại các phiên thảo luận ở PACK EXPO International 2026, diễn giả từ GS1 US, Amazon Transparency và Hiệp hội Thương hiệu Tiêu dùng (Consumer Brands Association) cho rằng đợt thiết kế lại này là cơ hội để thay cụm nhiều mã trên bao bì bằng một mã duy nhất, đảm nhiệm đồng thời thanh toán tại quầy, công bố theo quy định, xác thực và nội dung cho người tiêu dùng.

Ba định dạng 2D theo chuẩn GS1

Sunrise 2027 đưa mã số sản phẩm toàn cầu (GTIN) vốn nằm trong mã vạch tuyến tính hiện nay sang định dạng 2D chuẩn hóa. Theo ông Andrew Morehead, giám đốc tiêu chuẩn toàn cầu của GS1 US, một mã quét được tại quầy mới chỉ là “mức tối thiểu”.

Thương hiệu có thể chọn một trong ba mã 2D phù hợp chuẩn GS1. Mã QR với GS1 Digital Link quét được cả ở quầy thanh toán và trên điện thoại của người tiêu dùng, đưa người mua tới trải nghiệm do thương hiệu lựa chọn, trong khi các đối tác trong chuỗi cung ứng có thể lấy thêm dữ liệu từ cùng một mã. GS1 DataMatrix lưu trữ thông tin sản phẩm theo định dạng chuỗi phần tử của GS1, gắn thẻ từng dữ liệu như số lô hay hạn sử dụng bằng một tiền tố số; đây là mã 2D duy nhất của GS1 dành cho ngành y tế chịu quản lý. DataMatrix với GS1 Digital Link viết cùng dữ liệu dưới dạng địa chỉ web và chiếm ít diện tích hơn mã QR, nhưng đa số camera điện thoại mặc định hiện chưa mở được định dạng này.

Công bố thông tin chuyển ra phía sau mã

Với nhiều thương hiệu, ứng dụng trước mắt nhất của mã 2D là đáp ứng quy định. Ông Rishi Banerjee, giám đốc cấp cao của Hiệp hội Thương hiệu Tiêu dùng và người phụ trách SmartLabel, cho biết các yêu cầu công bố khác nhau theo từng bang đã thúc đẩy phần lớn sự thay đổi trong cách các công ty hàng tiêu dùng dùng mã QR trong 18 đến 24 tháng qua.

Hai ví dụ được nêu ra: tiêu chuẩn liên bang về công bố thực phẩm biến đổi gen hiện cho phép thương hiệu đáp ứng yêu cầu bằng mã QR thay cho văn bản in trên bao bì; luật thực phẩm trẻ em của California cũng yêu cầu mã QR hoặc mã đọc bằng máy dẫn tới kết quả kiểm nghiệm kim loại nặng của nhà sản xuất.

SmartLabel tổ chức các thông tin này theo mẫu riêng cho từng ngành hàng. Một trang sản phẩm thực phẩm mở đầu bằng hình ảnh sản phẩm, các công bố theo quy định như biểu tượng biến đổi gen và chứng nhận của bên thứ ba, kèm theo thẻ thành phần và thẻ dị ứng với mức chi tiết vượt xa dòng chữ “có thể chứa”. Ông Banerjee mô tả SmartLabel như “diện tích nhãn không giới hạn”, đồng thời nhấn mạnh dữ liệu do chính thương hiệu cung cấp là nguồn đáng tin cậy cho người tiêu dùng.

Nên tính tới ghi số seri ngay từ đợt này

Sunrise 2027 không bắt buộc ghi số seri cho từng sản phẩm, nhưng ông Ryan khuyên các thương hiệu nên cân nhắc bổ sung ngay trong cùng đợt đổi mã để tránh một đợt thay đổi tốn kém lần thứ hai khi nhu cầu tăng cao. Dịch vụ xác thực Transparency của Amazon gán một mã riêng cho từng sản phẩm đăng ký và quét mọi sản phẩm trong các trung tâm hoàn tất đơn hàng; sản phẩm thiếu mã hoặc mã không hợp lệ sẽ bị loại trước khi đến tay khách hàng.

Ghi số seri theo từng đơn vị còn hỗ trợ truy xuất nguồn gốc: thương hiệu theo dõi sản phẩm theo đơn vị, lô hoặc mẻ có thể giới hạn đợt thu hồi trong đúng các đơn vị bị ảnh hưởng. Amazon cũng đang thử nghiệm chương trình chia sẻ dữ liệu để phát hiện hàng bị đánh cắp được bán lại khi không có ghi nhận bán hàng tại quầy.

Kết luận của các diễn giả: thương hiệu chọn định dạng sớm, nối mã với một nguồn dữ liệu sản phẩm duy nhất và tính tới ghi số seri ngay từ đợt đổi mã này sẽ tránh phải thiết kế lại lần nữa. Khi các quy định công bố còn tiếp tục thay đổi, mã vạch cần được xem là một quyết định quy hoạch chứ không chỉ là thay đổi in ấn.

Nguồn: Packaging World